Tôi đã cho cả hai con tiếp xúc với tiếng Anh từ lúc ẵm ngửa

Sau bài viết Thầy ngoại ngữ khuyên ba mẹ tới lớp 10 mới cho con học tiếng Anh, có rất nhiều quan niệm phản hồi trái chiều. Bài viết dưới đây là san sớt của chị Phương Đặng, 1 bà mẹ hai con đang sống tại Hà Nội, cũng từng là cô giáo tiếng Anh, về nguyên nhân và bí quyết chị giúp con khiến cho quen với tiếng kể này từ thủa ẵm ngửa. Hiện tại, nữ giới lớn của chị, bé Bư (5 tuổi) có thể chuyện trò bằng tiếng Anh trôi chảy, bé nhỏ Siêu Tăm (2 tuổi) cũng nghe hiểu các câu thuần tuý và biết đáp lại.

Độ tuổi mà trẻ thuận lợi hấp thụ các tiếng kể nhất chính là 5 năm đầu đời, lý tưởng nhất là ngoại ngữ được giới thiệu và duy trì thời lượng tiếp xúc liên tục từ khi trẻ đang bập bẹ cả tiếng mẹ đẻ. Điều này có nghĩa là trẻ có thể khởi đầu học tiếng Anh ngay từ khi còn lọt lòng, và tốt nhất là trước 2 tuổi.

Tôi đã khởi đầu dạy cả hai con từ trước khi chúng lên 2. Trái với hình dong của nhiều người lớn, con nhỏ được tiếp xúc sớm với tiếng Anh (xem thêm về cách dạy ở bên dưới) có thể hiểu và khiến cho theo những câu thuần tuý từ khi 1 tuổi, bập bẹ và ghép từ trong độ tuổi 1-2, kể thành câu hơi hồ hết khi lên 3, và khi lên 5 thì giao du với ngữ pháp và phát âm hồ hết hoàn chỉnh. Tôi đã quan sát những đổi thay này ở chính các con tôi.

toi-da-cho-ca-hai-con-tiep-xuc-voi-tieng-anh-tu-luc-am-ngua

Chị Phương Đặng và hai con. Ảnh: NVCC.

Nhiều gia đình thử dạy con tiếng Anh khi chúng đã ngoài 3 tuổi, nhưng giai đoạn dạy có thể hơi cạnh tranh không phải vì kỹ năng tiếng kể không cho phép trẻ học, mà là do sự chống đối ở trẻ về mặt tâm lý. Thời điểm 0-2 tuổi rất chẳng thể xem nhẹ, vì ở thời điểm 2 tuổi, hồ hết trẻ đã kể được những câu ngắn 2-4 từ bằng tiếng Việt. Khi đã có 1 lượng từ vị tiếng mẹ đẻ, nhiều trẻ không cảm thấy nhu cầu phải học 1 tiếng kể hơic và trở thành lạnh lùng hoặc chối từ học ngoại ngữ.

Trẻ nhỏ mất xấp xỉ 5 năm đầu để hoàn thiện hơi kỹ năng giao du thạo bằng tiếng kể nào đó, với điều kiện được học từ khi bập bẹ và duy trì liên tục.

Vậy khoa ngoại ngữ muộn có phải bất lợi cho bé? Con người có thể học ngoại ngữ ở bất kỳ thời điểm nào, nhưng càng lớn, việc học thành công sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào động lực tự thân (càng càng ngày càng giảm với hồ hết), thời kì để học thành công sẽ lâu hơn rất nhiều, và kỹ năng học tiếng kể vô cớ như ngày nhỏ không bao giờ quay trở lại.

Đây là quy chế của gia đình bạn giả như chờ đến khi bé lớn hơn. Tiếng Anh không phải thứ không được lãng quên với bé, mà nó chỉ là 1 trong rất nhiều công cụ giúp ba mẹ và bé thêm gắn bó với nhau giả như được dạy trong yêu thương.

Cho con học ngoại ngữ sớm không cố định phải tốn nhiều tiền. Bố mẹ hoàn toàn có thể tự dạy con tại nhà. Bạn thậm chí có thể hài hòa giúp con tại nhà và gửi con đến lớp. Với kinh nghiệm dạy tiếng Anh cho nhiều học viên ở nhiều độ tuổi cũng như thành công trong việc dạy song ngữ cho hai con nhỏ tại nhà, dưới đây là kinh nghiệm của tôi giúp ba má có thể tự dạy ngoại ngữ cho con:

Cho trẻ học song ngữ

Trẻ học tiếng mẹ đẻ và tiếng Anh đồng thời với nhau, hoặc thời điểm được giới thiệu ngoại ngữ không quá cách xa so với thời điểm trẻ khởi đầu học tiếng Việt. Hai tiếng kể được giới thiệu cùng cách: trẻ được tiếp xúc với ít ra 1 người lớn có kỹ năng tiêu dùng tiếng kể trong các cảnh huống vô cớ trong đời sống, bao gồm lúc người lớn coi ngó trẻ, cho trẻ nhậu nhẹt, bảo trì, và chơi với trẻ. Các tiếng kể được tiêu dùng tách biệt nhau; ngoại ngữ không được giới thiệu qua tiếng Việt.

Theo cách này, tiếng kể được tiêu dùng hoàn toàn dựa trên nhu cầu giao du thực thụ của người lớn và trẻ, nhưng chẳng thể xem nhẹ nhất là mối quan tâm của trẻ. Ngôn ngữ được giới thiệu 1 cách có ý nghĩa với trẻ, đi liền với xúc cảm, với chơi đùa, với các kích thích cảm quan vô cớ.

Nói theo cách thuần tuý nhất, trẻ học tiếng Việt ra sao thì tiếng Anh hay bất cứ thứ tiếng nào hơic cũng có thể được giới thiệu theo cách y hệt tương tự. Một băn khoăn nhiều hình thức là trẻ sẽ bị lộn lạo tiếng kể – điều này chẳng phải xảy ra.

Trái với lời khuyên mỗi người lớn 1 tiếng kể, bạn có thể dạy bé cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt, miễn là tách biệt hai tiếng kể.

Trình độ tiếng kể của ba mẹ khi dạy ngoại ngữ cho con

Để ứng dụng được cách này, bạn phải có 1 vốn tiếng Anh 1 mực, ít ra là có kỹ năng tương tác với trẻ trong cảnh huống thuần tuý mỗi ngày bằng câu hoàn chỉnh. Dạy trẻ trong thời kì đầu đòi hỏi các câu hoàn chỉnh nhưng ngắn và thuần tuý, ví dụ như: “Can you give me the cup? (Con có thể đưa cốc cho mẹ được không?)”, “I see you want some rice. (Mẹ thấy là con muốn ăn cơm)”, “Say bye bye to Grandpa! Bye bye! (Chào giã từ ông nào! Bye bye!)”.

Nhiều ba mẹ (và có thể là cả các cô giáo tiếng Anh) cho rằng học nhiều câu hồ hết trong cảnh huống sẽ quá khó với trẻ và cho rằng tiếng Anh kiên cố khó học hơn tiếng Việt. Đây đều là các ngộ nhận. Trẻ nhỏ có kỹ năng học mọi tiếng kể như nhau, và kỹ năng học tiếng kể của chúng vượt xa sự hình dong của người lớn. Nếu không hiểu, người lớn sẽ giới thiệu tiếng Anh theo bí quyết rất dừng (chỉ dạy từ đơn, bắt trẻ lắng nghe rồi nhắc lại, bắt trẻ ngồi im 1 chỗ…), hoặc dạy qua tiếng Việt (ví dụ: “Đố con biết con khỉ tiếng Anh là gì? Là monkey nhé!”) – phần lớn đều giảm thiểu kết quả và kỹ năng hấp thụ của trẻ.

Nhiều ba mẹ cũng sợ họ sẽ phát âm không đúng, và tác động đến kỹ năng phát âm của con. Sử dụng cách này, các ba mẹ cần cân nhắc và tốt nhất không nên dạy con giả như cảm thấy lo lắng, tự ti. Cha mẹ có thể hài hòa các phần mềm có uy tín cho trẻ 2 tuổi trở lên, nhưng nên dừng thời lượng và cần ngồi cạnh để chỉ dẫn và học cùng trẻ. Xem hoạt hình có tiếng kể quá khó không giúp ích cho trẻ. Bật các audio có tiếng Anh chuẩn để trẻ nghe cũng không có tác dụng giả như bản thân trẻ không hiểu chúng đang nghe nội dung gì. Ngôn ngữ xoành xoạch phải được giới thiệu theo cách có ý nghĩa; trẻ cần chủ động tham dự và lắng nghe.

Cha mẹ sẽ cần phải liên tục trau dồi ngoại ngữ trong giai đoạn dạy bé. Đọc sách cùng bé (sách kiểu dáng cho trẻ bản ngữ, chứ không phải sách để học tiếng Anh như ngoại ngữ) là 1 cách tốt cho cả ba mẹ và bé.

Có phải ba má chỉ cần có tiếng Anh là sẽ dạy được cho bé?

Điều này không đúng. Ngay cả đến những cô giáo tiếng Anh người Việt có kinh nghiệm dạy trẻ trên lớp cũng có thể hoàn toàn không biết cách dạy. Cách thức học tiếng kể trong môi trường vô cớ dựa trên nhu cầu giao du của trẻ hoàn toàn không giống với cách trẻ học ngoại ngữ trên lớp.

Bên cạnh kỹ năng tiếng kể, ba mẹ nên tận dụng tiếng kể cử chỉ, miêu tả khiếu hí hước của mình cũng như miêu tả tình cảm với trẻ. Trẻ nhỏ học tốt nhất khi chúng được quan tâm, âu yếm, lắng nghe, chơi đùa, và tin tưởng người lớn. Gây sức ép cho trẻ theo bất kỳ hình thức nào (ví dụ: “Mẹ đã dạy con mà sao con cứ quên thế nhỉ? Nhắc lại xem nào! Ngồi xuống, đừng chạy đi nữa!”) đều phản tác dụng. Học trong vui vẻ chính là chìa khóa dẫn đến thành công.

Cha mẹ có 1 lợi thế rất lớn là sự thân thiện với con cái trong đời thường mà thầy cô chẳng thể có. Nên dành ít ra 1-2 tiếng mỗi ngày để giao du với bé hoàn toàn bằng tiếng Anh. Lượng thời kì này không cần phải liền mạch, mà có thể tách thành những khoảng 15-20 phút, không nên quá ngắn như 5 phút.

Phương Đặng

Admin
admin